Analiza 81 modela slušalica prodanih u Evropi otkrila je opasne supstance u svakom testiranom proizvodu, prema podacima koje je 19. februara objavio projekat ToxFree LIFE for All. Istraga je otkrila bisfenole, ftalate i usporivače gorenja u komponentama, od jastučića za uši do traka za glavu, pri čemu 98 posto uzoraka sadrži bisfenol A.
Istraživači iz pet evropskih organizacija za zaštitu potrošača kupili su slušalice u Češkoj Republici, Slovačkoj, Mađarskoj, Sloveniji, Austriji i na online platformama, uključujući Temu i Shein. Analizirali su 180 uzoraka materijala od 81 modela. Rezultati su pokazali da 177 od 180 uzoraka sadrži bisfenole, hemijske spojeve klasifikovane kao endokrini disruptori koji mogu ometati hormonski sistem, kako prenosi Guardian.
Kancerogene supstance
Istraga je otkrila bisfenol A, bisfenol S i druge varijante bisfenola kod različitih marki u širokom rasponu koncentracija. Neki uzorci sadržavali su bisfenol A u koncentracijama većim od 300 miligrama po kilogramu. Evropska agencija za hemikalije koristila je 10 miligrama po kilogramu kao indikativni prag za bisfenol A u proizvodima, iako ne postoji obavezujuća granica za većinu potrošačkih proizvoda.
Pored bisfenola, analiza je identifikovala ftalate koji se koriste kao plastifikatori, hlorisane parafine i višestruke usporivače gorenja , uključujući bromirane i organofosfatne spojeve. Ove supstance su prema propisima Evropske unije klasifikovane kao kancerogene, toksične za reprodukciju ili perzistentne organske zagađivače.
Među označenima su modeli Bose, Samsung i Sony
Projekat je dodijelio ocjene bojama na osnovu nivoa koncentracije i toksičnosti. Modeli su dobili crvenu klasifikaciju ako su sadržavali supstance na nivoima koje su istraživači smatrali pragovima predostrožnosti.
Crveno klasifikovani modeli uključuju:
Samsung Galaxy Buds3 Pro
Beats Solo 4
Sennheiser Accentum True Wireless i Momentum 4
Panasonic RB-HX220BDEK
Bose QuietComfort
Sony WF-1000XM5
JBL Wave Beam
Jabra Elite 10 Gen 2
Marshallov motiv II ANC
Logitech G733 LIGHTSYNC
SteelSeries Arctis Nova 5
Razer Kraken V3
HyperX Cloud III
Zeleno klasifikovani modeli uključuju:
Huawei besplatne Buds Pro 3 i 4 slušalice
Philips TAK4206
Sony WH-1000XM5
Apple AirPods Pro 2 (USB-C verzija)
AirPods Max 2024
JBL Tune 720BT
Prisustvo opasnih supstanci nije bilo u korelaciji sa cijenom. Premium brendovi su se pojavili i u crvenoj i u zelenoj klasifikaciji, što ukazuje na to da troškovi proizvodnje ne određuju hemijski sastav.
“Hodajući rak”
Karolina Brabcova, hemičarka u češkoj organizaciji Arnika i koautorica izvještaja, izjavila je da hemikalije mogu migrirati iz komponenti slušalica u tijelo. “Ovi proizvodi ne stoje samo na polici”, rekla je Brabcova. “Nose se satima, često tokom fizičke aktivnosti kada toplota i znoj povećavaju migraciju direktno na kožu”.
Studija je razlikovala dijelove koji dodiruju uho od onih koji to ne čine. Jastučići za uši i obloge za traku za glavu, obično napravljeni od poliuretana, etilen vinil acetata ili silikona, pokazali su najveće koncentracije plastičnih aditiva.
Istraživači su primijetili da, iako pojedinačne doze same po sebi od slušalica ostaju niske, potrošači se svakodnevno susreću s ovim supstancama iz više izvora. Ambalaža hrane, računi od termalnog papira, limenke za pića i druga elektronika također sadrže bisfenole i ftalate. Kumulativni učinak izloženosti više proizvoda, posebno tokom razvojnih perioda poput adolescencije, činio je osnovu zabrinutosti u vezi s dugoročnim rizikom.
Zašto zabrana jedne hemikalije ne uspijeva
Trenutni propisi EU ograničavaju bisfenol A u dječjim flašicama i termalnom papiru, ali ne ograničavaju njegovu upotrebu u elektronici ili audio opremi. Direktiva o ograničavanju opasnih supstanci pokriva olovo, živu, kadmij i određene usporivače gorenja u elektronici, ali se ne odnosi na bisfenole ili većinu ftalata u komponentama slušalica.
Autori izvještaja tvrde da regulatorni pristup za svaku supstancu pojedinačno omogućava proizvođačima da zamijene ograničene hemikalije strukturno sličnim spojevima koji nose uporedivu toksičnost. Bisfenol S, otkriven u više od tri četvrtine uzoraka, ušao je u široku upotrebu nakon ograničenja bisfenola A, iako studije pokazuju da on također pokazuje svojstva endokrinih poremećaja.
Prisustvo ovih aditiva takođe utiče na recikliranje. Kada slušalice koje sadrže ograničene supstance uđu u tokove otpada, one kontaminiraju recikliranu plastiku. Uredba Evropske unije o ekodizajnu za održive proizvode , usvojena 2024. godine, uključuje odredbe za digitalne pasoše proizvoda koji bi otkrili hemijski sastav, ali rokovi za implementaciju se protežu do 2027. godine i kasnije.
Akutni rizik naspram hronične izloženosti
Projekt ToxFree LIFE for All finansiraju EU Life program i češko Ministarstvo zaštite okoliša. Među organizacijama koje učestvuju su Arnika, dTest, austrijsko udruženje potrošača VKI, mađarski Tudatos Vasarlok Egyesulete i slovenački ZPS.
Studija nije procijenila zdravstvene ishode niti provela biomonitoring za mjerenje hemikalija koje apsorbiraju korisnici slušalica. Mjerila je koncentracije samo u materijalima. Istraživači su izjavili da ne postoji poznati akutni rizik od normalne upotrebe slušalica. Zabrinutost se fokusira na hroničnu, kumulativnu izloženost populacije tokom godina ili decenija.
Evropska agencija za hemikalije nije odgovorila na zahtjeve za komentar o nalazima do vremena objavljivanja. Registar namjera za ograničavanje agencije trenutno ne navodi materijale za slušalice koji su pod pregledom.
Proizvođači navedeni u izvještaju nisu izdali javne izjave u vezi s nalazima. Nekoliko kompanija, uključujući Apple, Sony i Bose, prethodno su objavile specifikacije ograničenih supstanci koje ograničavaju bisfenol A u njihovim lancima snabdijevanja, iako se te specifikacije odnose na dobrovoljno usklađivanje, a ne na regulatorne zahtjeve.
Cijeli izvještaj pod nazivom “Zvuk kontaminacije” dostupan je od Arnike s detaljnim podacima hemijske analize za svaki testirani model.
Izvor: N1
Kontakt sa portalom Zenicablog možete ostvariti:
email: [email protected]
Viber poruke: +387 60 355 8888
Facebook Inbox: https://www.facebook.com/Zenicablog/
Twitter: https://twitter.com/Zenicablog2010
