Prema podacima o izvršenju novčanih kazni izrečenih prema Zakonu o osnovama bezbjednosti saobraćaja (ZOOBS), od 1. januara 2023. do 30. septembra 2025. godine je zabilježen značajno više neplaćenih kazni kako od domaćih tako i od stranih državljana, saopćila je Agencija za identifikaciona dokumenta, evidenciju i razmjenu podataka Bosne i Hercegovine (IDDEEA).
Ukupni iznos neplaćenih kazni izrečenih domaćim subjektima kontinuirano raste tokom posljednje tri godine: u 2023. godini ih je bilo 9.404.711,60 KM, u narednoj 11.044.012,31 KM, a u 2025. godini 24.759.620,66 KM. Iznos neplaćenih kazni u 2025. godini više je nego udvostručen (124,2 posto) u odnosu na prošlogodišnji, što jasno ukazuje na potrebu jačeg mehanizma naplate i dosljednije kontrole izvršenja kazni.
Sličan trend je i kod nenaplaćenih kazni od stranih državljana – u 2023. godini 110.601,85 KM, u 2024. godini 138.348,85 KM te u aktuelnoj 215.831,65 KM.
Iako su iznosi znatno manji u poređenju s kaznama domaćim vozačima, primjetan je stalni rast neplaćenih kazni i u ovoj kategoriji, što može ukazivati na povećan broj prekršaja stranih vozača ili otežanu međunarodnu naplatu.
Trend rasta ukupnog duga na osnovu neplaćenih kazni ukazuje na potrebu jačanja mehanizama prinudne naplate i kontrole izvršenja, unapređenja informacionog sistema za evidenciju i praćenje kazni, jačanja međunarodne saradnje u oblasti naplate kazni od stranih državljana te provođenja preventivnih kampanja radi jačanja svijesti o važnosti poštovanja saobraćajnih propisa.
Ukupni iznos neplaćenih kazni (domaći i strani vozači) u 2025. godini je 24.975.452,31 KM, što je ozbiljan izazov u pogledu naplate i budžetskih gubitaka, ali i signal za preispitivanje efikasnosti postojećih procedura.
žetskih gubitaka, ali i signal za preispitivanje efikasnosti postojećih procedura.
Neplaćene saobraćajne kazne u BiH
Analiza perioda 2023-2025
Domaći državljani
Strani državljani
⚡Ključna zapažanja
Eksponencijalni rast
Udvostručenje duga u samo godinu dana signalizira kolaps sistema naplate
Budžetski gubitak
Preko 25 miliona KM je značajan gubitak prihoda za unapređenje infrastrukture
Pravna sigurnost
Neefikasnost naplate narušava princip pravne države i podstiče ponavljanje prekršaja
✅Preporuke za djelovanje
HitnoHitne mjere
- Automatizacija naplate – povezivanje sa registracijom vozila i obnavljanjem dozvola
- Blokada računa – dosljednija primjena prinudne naplate
- Javna kampanja – objavljivanje lista najvećih dužnika
6-12 mjSrednjoročne reforme
- Digitalizacija – kompletna evidencija i automatsko praćenje
- Međunarodna saradnja – bilateralni sporazumi o izvršenju kazni
- Zakonske izmjene – pojednostavljivanje procedura
DugoročnoStrategijske mjere
- Analiza uzroka – istraživanje razloga neplaćanja
- Benchmarking – učenje od primjera dobre prakse iz EU
- Preventivne kampanje – podizanje svijesti građana
Eksponencijalni rast neplaćenih kazni ukazuje da postojeći sistem više nije održiv. Potrebna je hitna i sveobuhvatna reforma sistema naplate koja kombinuje tehnološka rješenja, zakonske izmjene i jačanje kapaciteta institucija.
Infografika: Akta.ba
Kontakt sa portalom Zenicablog možete ostvariti:
email: [email protected]
Viber poruke: +387 60 355 8888
Facebook Inbox: https://www.facebook.com/Zenicablog/
Twitter: https://twitter.com/Zenicablog2010
